Ἡ νίψη τῶν ποδῶν τῶν Μαθητῶν ἀπὸ τὸν Κύριο στὸν Μυστικὸ Δεῖπνο καὶ ἡ μυστηριακὴ ἐφαρμογή της ἀπὸ κάθε Χριστιανὸ

+Μητροπολίτου Λαρίσης καὶ Πλαταμῶνος Κλήμεντος

Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος καὶ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος μᾶς περιγράφει στὸ 13ο Κεφάλαιο τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου του τὸ νίψιμο τῶν ποδῶν τῶν Μαθητῶν ἀπὸ τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό, ὁ Ὁποῖος ἀφαίρεσε πρῶτα τὰ ἐξωτερικά του ἱμάτια καὶ ζώσθηκε ποδιὰ γιὰ νὰ ἐπιτελέσει τὸ ἔργο τοῦτο (στ. 2 ἑ.).
Αὐτὸ ἦταν ἕνα ἐκπληκτικὸ μάθημα καὶ παράδειγμα ταπεινοφροσύνης. Γιὰ νὰ ἐπιλέγουν αὐτὴν οἱ Μαθητές Του ὅλων τῶν ἐποχῶν, προκειμένου νὰ Τὸν ὁμοιάσουν στὴν ἀγαθὴ διάθεση διακονίας καὶ πρόθυμης ὑπηρεσίας τῶν ἄλλων. Ἡ ταπείνωση ἐξυψώνει αὐτὸν ποὺ τὴν ἔχει καὶ τὴν ἐφαρμόζει, ἐνῶ ἀντίθετα ἡ ὑπερηφάνεια κατακρημνίζει στὴν ἄβυσσο τῆς δαιμονικῆς κακίας.
Τὸ νίψιμο τῶν ποδῶν τῶν Μαθητῶν ἀπὸ τὸν Ταπεινὸ καὶ Πρᾶο Κύριό μας σήμαινε καὶ τὴν ἑτοιμασία τους γιὰ τὸ Κήρυγμα τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου. Οἱ ἄκακοι καὶ ἄδολοι Μαθητές, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν προδότη Ἰούδα, ἦταν καθαροὶ ἀπὸ τὴν ἁγία συναναστροφὴ μὲ τὸν Κύριο καὶ ἀπὸ τὸν θεῖο λόγο Του, τὸν ὁποῖον ἄκουγαν συνεχῶς καὶ ὁ ὁποῖος τοὺς διαπερνοῦσε καὶ τοὺς ἐμπότιζε ψυχοσωματικά.
Θὰ ἔπρεπε ὅμως νὰ ἐπωμισθοῦν τὸ ἱερὸ καθῆκον καὶ τὴν θεία ἀποστολὴ νὰ μεταδώσουν καὶ στοὺς ἄλλους τὴν καθαρότητα αὐτή, ἡ ὁποία τοὺς χαρακτήριζε ὅλως ἰδιαιτέρως.
Ὅταν δὲ ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Πέτρος ἄκουσε ἀπὸ τὸν Κύριο ὅτι δὲν θὰ ἔχει μέρος μαζί Του στὴν αἰώνια Βασιλεία Του ἄν δὲν ἀφήσει νὰ τοῦ νίψει τὰ πόδια, ἐκεῖνος μὲ ἐνθουσιασμὸ ζήτησε νὰ τοῦ νίψει καὶ τὰ χέρια του καὶ τὴν κεφαλή του (στ. 8-9), δηλώνοντας μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ τὴν ἑτοιμότητά του ὄχι μόνο νὰ ἀποσταλεῖ στὸ θεῖο Κήρυγμα, ἀλλὰ νὰ λάβει καὶ τὸ χάρισμα τοῦ ἁγίου Μαρτυρίου, ὅπως καὶ ἔγινε (βλ. Ἱεροῦ Θεοφυλάκτου, Ἑρμηνεία εἰς τὰ τέσσαρα ἱερὰ Εὐαγγέλια, ἔκδ. 1865, σελ. 392).
Ὁ δὲ θεῖος Ἑρμηνευτὴς τοῦ Εὐαγγελικοῦ λόγου τονίζει (ὅ.π., σελ. 392-393), ὅτι ὅλα ὅσα περιγράφει ἡ περικοπὴ αὐτὴ συμβαίνουν καὶ τώρα καὶ σὲ κάθε ἐποχή, μέσα στὸν ἱερὸ λειτουργικὸ χρόνο τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ τώρα γίνεται θεῖο Δεῖπνο, κάθε φορὰ ποὺ τελεῖται ἡ θεία Ἱερουργία τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ. Κι ἐμεῖς οἱ πιστοί, εἴτε ὡς ἱερουργοὶ εἴτε ὡς συμμέτοχοι αὐτοῦ, χρειάζεται νὰ κάνουμε αὐτὸ ποὺ ἔκανε ὁ Κύριός μας, προκειμένου νὰ μετέχουμε ἀξίως τῶν θείων Μυστηρίων «εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν αἰώνιον», καὶ ὄχι ἀναξίως «εἰς κρῖμα καὶ κατάκριμα». Τί εἶναι αὐτό;
Ὅλοι μας ὡς ἀληθινοὶ πιστοὶ στὸν Κύριο καὶ Θεό μας, πρέπει νὰ ἔχουμε μέσα μας ζωντανὸ καὶ πλούσιο τὸν θεῖο λόγο Του, δηλαδὴ τὸ εὐαγγελικὸ κήρυγμα. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ δεχόμαστε μέσα στὶς καρδιές μας τὸν Χριστό μας. Ἀλλὰ εἰδικὰ στὸ θεῖο τοῦτο Δεῖπνο τῆς μυστικῆς Του ἱερουργίας, πρέπει κι ἐμεῖς νὰ ἀφαιροῦμε ἀπὸ πάνω μας (καὶ ἀπὸ μέσα μας) κάποια ροῦχα, τὰ ὁποῖα καλύπτουν τὸν θεῖο λόγο καὶ ἐμποδίζουν τὴν καθαρτικὴ ἐπενέργειά του. Αὐτὰ εἶναι τὰ πάθη τοῦ καθενός, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπιβαρύνουν καὶ «σκεπάζουν» τὸν θεῖο λόγο μέσα μας. Αὐτὰ τὰ ἐμπόδια πρέπει νὰ ἀφαιρεθοῦν μὲ τὴν Μετάνοια, ὥστε ὁ θεῖος λόγος νὰ ἐπενεργήσει τὴν κάθαρσή μας, διότι αὐτὴ εἶναι ποὺ μᾶς καθιστᾶ ἀξίους γιὰ νὰ λάβουμε τὰ ἅγια Δῶρα!
Στὴν περίπτωση αὐτὴ ὁ θεῖος λόγος μέσα μας δύναται νὰ ἐγερθεῖ -ἐφ’ ὅσον ἀπορρίψαμε τὰ κοσμικὰ βάρη καὶ τὶς κοσμικὲς μέριμνες- καὶ νὰ νίψει πρωτίστως τοὺς λογισμούς μας, ὥστε νὰ εἶναι καθαροί, ἄκακοι, ἀπόνηροι καὶ ἄδολοι. Ἀλλὰ θὰ νίψει καὶ τὰ πόδια μας, δηλαδὴ τὶς πρακτικὲς κινήσεις μας, τοὺς δρόμους τῆς ζωῆς μας. Καὶ ὅποιος σὰν τὸν Πέτρο εἶναι ἐπιθυμητικὸς καὶ δεκτικὸς ἀνωτέρων διαθέσεων στὴν θεωρία καὶ διδασκαλία, θὰ ζητήσει νὰ λάβει κάθαρση καὶ τῶν χειρῶν, γιὰ νὰ ὠθεῖ καὶ ἄλλους στὸ καλό, ὅπως καὶ τῆς κεφαλῆς, γιὰ νὰ ἔχει τὴν πίστη καθαρὴ καὶ ἀνόθευτη καὶ γιὰ νὰ τὴν μεταδίδει ἀκέραιη, πλήρη καὶ ἀπλανῆ στοὺς ἄλλους.
Ὅπως καταλαβαίνουμε, γιὰ νὰ δράσουν τὰ θεῖα Δῶρα μὲ σωτηριώδη τρόπο ἐντός μας, πρέπει προηγουμένως νὰ κατοικεῖ μέσα μας ὁ θεῖος εὐαγγελικὸς λόγος τοῦ Κυρίου, ὁ ὁποῖος πραγματοποιεῖ τὴν κάθαρσή μας, ἀφοῦ μὲ τὴν μετάνοια θὰ τοῦ τὸ ἐπιτρέψουμε. Μόνον ἔτσι ἐρχόμαστε στὴν κατάλληλη ἐκείνη θέση, προκειμένου ἡ θεία Μετάληψη νὰ μᾶς φωτίσει καὶ ἁγιάσει. Ὅσοι ὅμως γενικὰ δὲν μελετοῦν τὸν θεῖο λόγο μὲ ἐπιμέλεια, δὲν τὸν ἀγαποῦν οὔτε τὸν ποθοῦν διακαῶς, δὲν ἐπιδιώκουν νὰ τὸν ἀκοῦν μὲ προσοχὴ ἐκεῖ ὅπου μεταδίδεται καὶ ἀναλύεται, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένουν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα ἀπὸ τὴν τυπικὴ συμμετοχή τους στὴν θεία Εὐχαριστία, ἐπειδὴ ἁπλῶς καὶ μόνον νήστευσαν κάποιες ἡμέρες καὶ ἐξομολογήθηκαν, ἄν τὸ ἔκαναν καὶ αὐτὸ μὲ εἰλικρίνεια καὶ βαθιὰ ἐπίγνωση; Πότε θὰ ἐξέλθουμε ἀπὸ τὴν ἐπιφανειακὴ θρησκευτικότητα ποὺ χαρακτηρίζει δυστυχῶς τοὺς περισσοτέρους τῶν πιστῶν, γιὰ νὰ σχετισθοῦμε καλύτερα καὶ βαθύτερα μὲ τὸν Κύριο καὶ Θεό μας καὶ νὰ Τοῦ ἐπιτρέψουμε νὰ κατοικήσει ἀληθινὰ στὶς ψυχές μας;
Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζουμε ὅτι ὅλοι μας χρειαζόμαστε κάποιας χριστοπρεποῦς μιμήσεως, γιὰ νὰ συμμετέχουμε ἀκατακρίτως τῶν ἁγίων Μυστηρίων: μέσῳ τῆς μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως γίνεται ἐκβολὴ ἀκαθάρτων στοιχείων, ποὺ ἐπικαλύπτουν τὸν θεῖο λόγο μέσα μας καὶ ἐμποδίζουν τὴν ἀνακαινιστικὴ καὶ καθαρτικὴ ἐπενέργειά του. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου λαμβάνουμε καθαρότητα λογισμῶν καὶ καθιστάμεθα ἄκακοι καὶ ἀπόνηροι.
Κι ἄν τὸ ζητήσουμε καὶ τὸ ἐπιτρέψουμε, ὁ θεῖος λόγος μᾶς πλένει καὶ τὰ πόδια, δηλαδὴ ὁδηγεῖ τὰ βήματά μας σὲ δρόμους ἀγαθοὺς καὶ τὶς πράξεις μας σὲ ἔργα θεάρεστα, ὅπως καὶ τὰ χέρια, γιὰ νὰ βοηθοῦμε καὶ νὰ παραδειγματίζουμε καὶ ἄλλους στὸ καλό· ἀλλὰ καὶ τὴν κεφαλή, γιὰ νὰ εἴμαστε σταθεροὶ καὶ καθαροὶ πρωτίστως στὴν ἁγία ὀρθόδοξη χριστιανικὴ πίστη μας καὶ στὴν ὁμολογία τῆς θείας Ἀληθείας, πρὸς σωτηρίαν αἰώνιον!

Λάρισα, 18/31-10-2026

Κύλιση στην κορυφή