Ἀγαπητοὶ Πατέρες καὶ Ἀδελφοί·
Ἔφθασε καὶ πάλι ἡ ἁγία περίοδος τῆς Μετανοίας, ἡ μεγάλη Νηστεία τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ μᾶς καλεῖ νὰ τὴν βαδίσουμε πρόθυμα, μὲ ἐγκράτεια καὶ ἁγνότητα, ὅπως καὶ ἀποχὴ τῶν ἀρτυσίμων τροφῶν καὶ τῶν ἐφαμάρτων παθῶν.
Πρόκειται γιὰ τὴν πιὸ σημαντικὴ θυσία μας ὅλου τοῦ ἔτους, γιὰ τὴν καλύτερη περίοδο καθάρσεως τῶν πιστῶν ὑπηκόων τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Μᾶς προσφέρεται ὁ πιὸ κατάλληλος τρόπος ἐξομαλύνσεως τῆς ὁδοῦ γιὰ τὴν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Καὶ ὅταν καταλήξουμε σὺν Θεῷ στὴν ἁγία Ἀνάσταση, εἴθε νὰ λάβουμε ἀκριβῶς τὴν προτύπωση τῆς χαρᾶς καὶ ἀγαλλιάσεως ποὺ ἀναμένει τοὺς δικαίους στοὺς Οὐρανούς.
Ὁ Προπάτοράς μας Ἀδὰμ παρέβη ὡς γνωστὸν ἐντολὴ νηστείας καὶ ἐξορίσθηκε ἀπὸ τὴν τρυφὴ τοῦ Παραδείσου. Ἄν ἐμεῖς, τὰ μακρινὰ τέκνα του, ποθοῦμε νὰ εἰσέλθουμε καὶ πάλι στὴν θεία εὐλογία τῆς αἰωνιότητος, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποδεχθοῦμε τὴν ἀπόρριψη τῶν ἑλκυστικῶν τροφῶν καὶ τῶν σαρκικῶν ἱκανοποιήσεων, ὥστε νὰ ἀκολουθήσουμε τὸν Νέο Ἀδάμ, τὸν Θεάνθρωπο Λυτρωτή, στὴν ἀντίστροφη πορεία ἐπανόδου στὸ ἀρχαῖο ἀξίωμα: νὰ συσταυρωθοῦμε, γιὰ νὰ συναναστηθοῦμε.
Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς θυμίζει πατρικά: «Ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος (εὐλογημένος), ἰδοὺ νῦν ἡμέρα (ἐποχὴ) σωτηρίας» (Β΄ Κορ. 6, 2)! Ἔφθασε ὁ κατάλληλος καιρὸς τῆς μετανοίας, τῆς διορθώσεως καὶ τῆς ἀφέσεως. Ἄς σπεύσουμε νὰ τὸν ἀποδεχτοῦμε μὲ εὐγνωμοσύνη γιὰ νὰ τύχουμε θείας εὐεργεσίας.
Ἀγαπητοὶ Ἀδελφοί·
Τὸ πιὸ μεγάλο κακὸ στὸν κόσμο εἶναι ἡ ἁμαρτία, διότι αὐτὴ δηλητηριάζει τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, τὴν λιώνει, τὴν διαφθείρει καὶ τὴν ὁδηγεῖ στὴν αἰώνια καταδίκη.
Καὶ ἄρα, τὸ πιὸ σημαντικὸ φάρμακο εἶναι ἡ Μετάνοια, ἡ ὁποία ὅμως γιὰ νὰ ἐνεργοποιηθεῖ ἀπαιτεῖ βαθιὰ συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητος. Ὅποιος δὲν πικραίνεται γιὰ τὶς ἁμαρτίες του, μικρὲς ἤ μεγάλες, ὅποιος δὲν ἀνησυχεῖ σοβαρὰ γιὰ τὴν παράβαση τῶν θείων Ἐντολῶν καὶ παραμένει ἀδιάφορος, αὐτὸς εἶναι πολὺ δύσκολο νὰ μετανοήσει εἰλικρινά. Πρὸς τοῦτο, ἡ νηστεία παίζει ἰδιαίτερα καθοριστικὸ ρόλο, διότι ταπεινώνει τὸ φρόνημα καὶ καλλιεργεῖ εἰλικρινῆ συναίσθηση πνευματικῆς πτωχείας καὶ ἀνεπαρκείας.
Ὁ Φιλάνθρωπος Κύριός μας εἶναι πάντοτε πλησίον μας καὶ ποθεῖ διακαῶς νὰ μᾶς χαρίσει συγχώρηση καὶ ἔλεος, γιὰ νὰ μᾶς σώσει. Καὶ μάλιστα, ὅταν βλέπει νὰ Τοῦ τὸ ζητοῦμε αὐτὸ μὲ νηστεία σώματος καὶ πνεύματος. Τότε μᾶς ὠθεῖ στὸ Μυστήριο τῆς Μετανοίας, στὴν ἱερὰ Ἐξομολόγηση, γιὰ νὰ λάβουμε ἄφεση ἁμαρτιῶν καὶ γιὰ νὰ συμφιλιωθοῦμε μαζί Του. Κι ἔτσι νὰ αἰσθανθοῦμε πραγματικὰ ἀναγεννημένοι καὶ νὰ βάλουμε νέα ἀρχὴ ἐνάρετης χριστιανικῆς ζωῆς.
Ὅμως, ἡ ἀληθινὴ Ἐξομολόγηση ἀπαιτεῖ καλὴ προετοιμασία. Καὶ σὲ αὐτὸ συμβάλλουν καθοριστικὰ ἡ προσευχὴ καὶ ἡ νηστεία. Ἡ πραγματικὴ νηστεία, ὅπως ἐξηγεῖ ὁ Ἅγιος Νεκτάριος, «σκοπὸ ἔχει νὰ κατευνάσει τὰ πάθη τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος, νὰ συγκεντρώσει τὸν διασκορπισμένο νοῦ καὶ νὰ τὸν ἀνυψώσει πάνω ἀπὸ τὴν εὐτελὴ ὕλη». Καὶ συνεχίζει ὁ θαυματουργὸς Ἅγιος ἐπεξηγηματικῶς:
«Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζει κάθε χριστιανὸς ὅτι ἄν δὲν ὑψώσει τὸν νοῦ καὶ τὴν καρδιά του στὸν Θεὸ μὲ τὴν νηστεία καὶ τὴν προσευχή, ἄν δὲν συντριβεῖ μὲ νηστεία καὶ ἀγῶνα, εἶναι ἀδύνατο νὰ ἔλθει σὲ βαθιὰ συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητός του, νὰ ἐκτιμήσει κατ’ ἀξίαν τὰ ἁμαρτήματά του, νὰ ζητήσει μὲ ζῆλο καὶ πόνο τὴν ἄφεσή τους… Ἄς γνωρίζουμε ὅτι ὅσο φωτιζόμαστε ἀπὸ τὸν Θεό, τόσο γνωρίζουμε καὶ τὰ ἁμαρτήματά μας» (Περὶ ἀθανασίας ψυχῆς…, σελ. 222).
Γι’ αὐτὸ καὶ στὴν ὀρθὴ πορεία αὐτῆς τῆς προετοιμασίας, τονίζει ὁ Ἅγιος πιὸ πρακτικὰ ὅτι «ὁ προσερχόμενος στὴν ἐξομολόγηση εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχει ἐξετάσει πρὸ ἡμερῶν τὸν ἑαυτό του, νὰ ἔχει ζυγίσει ἀκριβῶς κάθε πράξη του, νὰ ἔχει γνωρίσει τὶς ἐλλείψεις του καὶ τοὺς πλεονασμούς (ὑπερβολές) του κι ἔτσι νὰ προσέλθει στὴν ἐξομολόγηση» (αὐτόθι, σελ. 225).
Τότε εἶναι πραγματικὰ ποὺ ἡ Ἐξομολόγηση ἀποτελεῖ τὸ θεραπευτικὸ φάρμακο τὸ ὁποῖο διασώζει τὴν ψυχὴ ἀπὸ τὴν πνευματικὴ σήψη καὶ ἀκαθαρσία, τὴν ἀνορθώνει καὶ τὴν πτερώνει, κι ἔτσι ἀποβαίνει ὄντως ἡ μεγαλύτερη εὐεργεσία τῆς Ἐκκλησίας πρὸς τὴν ἀνθρώπινη κοινωνία.
Ἀγαπητοὶ Ἀδελφοί·
Ἀφοῦ συγχωρεθοῦμε μὲ τὸν Θεὸ καὶ μεταξύ μας, ἄς ἀποδυθοῦμε πρόθυμα στὸ θεῖο Στάδιο, στὸ μέγα Πέλαγος τῆς Νηστείας, γιὰ νὰ λάβουμε τὸν στέφανο τῆς ἀφθαρσίας. Ἄς φροντίσουμε γιὰ τὴν αὔξηση τῆς προσευχῆς, ὅπως καὶ τῆς ἀγαθοεργίας, καλωσύνης καὶ ἐλεημοσύνης. Ἄς ζητήσουμε τὸ θεῖο δῶρο τῆς Μετανοίας, ὥστε νὰ ἔχουμε εἰλικρινῆ καὶ ἀληθινὴ Ἐξομολόγηση. Ἄς ἀπέχουμε ἀπὸ κάθε κακὸ κι ἄς μὴ δειλιάζουμε ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση πειρασμῶν καὶ δοκιμασιῶν εἰδικῶς αὐτὴ τὴν περίοδο, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ πονηρὸς διάβολος κατακαίεται καὶ γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ ἐγείρει σκάνδαλα καὶ ταραχές.
Ἀντίθετα, ἄς ἀγωνιζόμαστε πρόθυμα τὸν καλὸν ἀγῶνα τῆς Νηστείας καὶ Ἀρετῆς, συμμετέχοντες πιὸ συχνὰ στὰ ἅγια Μυστήρια καὶ καθαιρόμενοι «ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος». Ὥστε νὰ κατοικεῖ μέσα μας πλουσίως ἡ θεία Χάρις καὶ νὰ μᾶς δίδει χαρὰ καὶ ἀγαλλίαση, ὅπως βεβαιώνει ὁ Ψαλμωδός: «ἡ καρδία μου καὶ ἡ σάρξ μου ἠγαλλιάσαντο ἐπὶ Θεὸν ζῶντα» (Ψαλμ. 83, 3). Ὥστε νὰ φθάσουμε στὴν ἁγία Λαμπρὰ νικηφόροι καὶ ἀνάλαφροι.
Καλὴ Σαρακοστή!
Μετὰ πατρικῶν εὐχῶν καὶ εὐλογιῶν
Ὁ Μητροπολίτης ΓΟΧ
+Λαρίσης καὶ Πλαταμῶνος Κλήμης
Λάρισα, Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς, 9/22-2-2026